Oost China
Ik ben maar een keer in China geweest, in 1991 drie maanden, als onderdeel van een reis van een half jaar, van Indonesië, Singapore, Maleisië, Thailand, Hongkong, China en Pakistan.
Anekdote
Na zuidoost China (Kunming, Dali en Lijiang), in de buurt van Birma, ben ik met de bus naar het noorden gegaan, naar een klein stadje waar ik 's avonds aan kwam, en diezelfde avond met de trein naar Chengdu kon. Ik houd wacht bij het enige loket, want die is onbemand. Na een paar uur gaat het luikje van het loket open. Ik wil een kaartje kopen, maar allerlei chinezen achter me strekken hun arm uit, langs mij heen, en steken geld in het luikje, en krijgen een kaartje. Ik heb geleerd dat je in China nooit moet laten zien dat je kwaad bent, dus ik grijp een paar van die gestrekte armen, en met een warme glimlach knijp ik die tot pulp. Brutale kleine opdondertjes. Het werkt prima. Ik heb een hardsleeper, dat is een houten plank met een heel dun laagje kussen. Elke zitplaats heeft drie van die planken boven elkaar. Op de onderste zitten altijd mensen, dus daar kun je niet slapen, uit de middelste kan gemakkelijk wat gestolen worden, en de bovenste is de beste. Helaas zit je dan naast een ventilator vlak bij je neus, terwijl er geen aan/uit schakelaar is. De koolborstels losschroeven werkt echter altijd. Dan is het goed toeven, hoewel de rugzak als kussen toch wel hard ligt. Vandaar hardsleeper. Vergeet de oordopjes niet, want de chinezen die op de onderste sleeper zitten spelen tot diep in de nacht schreeuwerige spelletjes (steen/schaar/papier of zoiets)
Mijn eerste indruk van Chengdu is niet geweldig. Ik koop meteen een kaartje naar Xi'an, de stad met het begraven terracotta leger. Een lange tocht door schitterende rijstvelden. Heel groen, heel mooi en knap aangelegd.
In Xi'an (foto) is het eerste wat ik doe een treinkaartje kopen naar Beijing. In China is een hotel zo geregeld, maar een treinkaartje is wat anders. Op het station krijg ik te horen dat ik naar het centrum voor toerisme moet, een uurtje lopen tenzij je de bus wilt proberen. De volgende dag, in dat centrum voor toerisme, zie ik vele loketten, de meeste onbemand. Boven elk loket staan diverse bestemmingen die je daar kan kopen, helaas in het Chinees (mandarijn). Nu heb ik een truc achter de hand. Ik heb een goede kaart (Bartholomew) en ik heb ook een Chinese kaart. Door die dingen te vergelijken weet ik hoe bv. Beijing eruit ziet in Chinese karakters, een soort t met een omgekeerde t er tegenaan, gevolgd door nog een teken. Dit patroon moet ik dus zoeken op de lijst boven elk loket, om zeker te zijn dat ze daar de tickets naar Beijing verkopen.
Na lang wachten stuurt de dame achter het loket me terug naar het trein station. Ik loop maar weer een uurtje terug, en heb vele aha-erlebnissen. Op het station kunnen ze niet veel voor me doen. Het beste kan ik naar het centrum voor toerisme. Nou, ik ken de weg onderhand, en ik ga terug. Onderweg een fikse wolkbreuk tegengekomen, en drijfnat kom ik weer aan bij het centrum voor toerisme. Het loket, dat ik al ken van de vorige keer, blijkt gesloten. Een dame achter een ander loket, met andere bestemmingen, herkent me. Ze krijgt waarschijnlijk medelijden met die verzopen kat voor haar, en biedt me een kaartje aan voor de lokale prijs. Dat scheelt toch een 40%. (raar trouwens dat toeristen meer moeten betalen in een communistisch land, waar iedereen gelijk is). Toch weer een dag naar de klote, in Xi'an.
Xi'an is een miljoenenstad, zoals zoveel Chinese steden. Het oude centrum is ommuurd, een massief vierkant van vijf bij vijf kilometer. Erg imposant. Ik heb er nog de ganzen pagode (foto) bezocht, maar het hoogtepunt is natuurlijk het terracotta leger (foto). Een aantal jaren geleden vond een boer, die een put aan het slaan was, een terracotta hoofd. Er bleek een complete soldaat van terracotta aan vast te zitten, en daarnaast nog een. Uiteindelijk zijn er duizenden gevonden. Een leger van terracotta die op 15 km afstand van het graf van de eerste keizer Shin Shewang Di (of zoiets) de wacht houdt. Elk beeld heeft zijn eigen gezichtsuitdrukking, zijn eigen pose en karakter. Heel erg mooi. Zeker de moeite waard. De keizer zelf ligt begraven onder een grote kunstmatige heuvel. Het schijnt dat zijn graf wordt bewaakt door automatische pijlen, die heden ten dage nog scherp zijn. Dat wil ik graag aannemen, want zulke wapens zijn ook bij het terracotta leger gevonden. Metallurgisch gezien waren die oude chinezen hun tijd ver, ver vooruit.
Ik fiets van Xi'an naar Banpo, waar een nederzetting is gevonden van een van de oudste mensachtige voorouders. Leuk, maar ik blijf me verbazen over de lijken die daar opgebaard zijn, verdronken mensen uit de vorige eeuw, in een plexiglazen kist. Wat heeft dat nou met Banpo te maken. Toch is dat waar de Chinese toeristen voor samendrommen.
Daarna ga ik met de trein naar Beijing (Peking). Op het enorme station van Xi'an zitten vele passagiers binomiaal verdeeld in de wachtkamer. Na een half uurtje zit iedereen tegenover mij. Iedereen die met e rug naar me zat, is tegenover me gaan zitten. Een vrouw slaat haar kindje om de oren, als die niet luistert naar haar commentaar dat daar een gringo zit, ze bedoelt eigenlijk een soort aap.
Beijing is een heel bijzondere stad waar sommige buurten toch een dorpssfeertje hebben, en andere wijken overeenkomsten hebben met moderne Russische wijken. Daarnaast rukt ook de amerikaanse invloed op, met de eerste Kentucky Fried Chicken in China (foto)
, aan het plein van de hemelse vrede (Tian an Men) (foto)
. Ik heb eerst geen geluk met de jeugdherberg. De receptioniste wil dat ik onmiddellijk inschrijf en mijn paspoort tevoorschijn haal. Die draag ik echter op mijn lijf, en daarvoor moet mijn t-shirt uit. Daarom wil ik eerst de kamer zien. De receptioniste blijft herhalen dat ze mijn paspoort wil, terwijl ik uitleg waarom niet. Uiteindelijk zeg ik haar dat ik voor haar niet uit de kleren ga. Nu is de jeugdherberg opeens volgeboekt. Ze wil nog wel een taxi voor me bellen, en ik ga naar een leuk hotelletje.
In Beijing ben ik twee keer naar de verboden stad geweest (foto)
, het paleis van de chinese keizers en inderdaad zo groot als een stad. De eerste keer neem ik mijn walkman mee, en luister terwijl ik door de keizers' troonkamers (zie hiernaast) en persoonlijke vertrekken wandel, naar de soundtrack van The Last Emperor. De tweede keer huur ik de cassetterecorder bij de ingang, en hoor hoe Peter Ustinof op gezellige wijze me vertrouwd probeert te maken met het paleis.
Het zomerpaleis (foto)
is ook absoluut de moeite waard. Ik hoorde dat de moeder van de laatste keizer per se een meer wilde hebben, en dat er dus een gegraven is. Ze wilde ook een marmeren 'boot', waarmee ze het halve budget van de marine heeft geclaimd. Het zomerpaleis is echt schitterend, waar de verboden stad toch redelijk aan het afbladderen is. De dakpannen hebben beeldjes van goden en halfgoden (foto)
, elk wandpaneel is tot in de puntjes verzorgd, en ook op grotere afstand zijn de verhoudingen indrukwekkend, imponerend maar wel goed in balans.
Daarna naar de Chinese Muur (zie hiernaast). Die is werkelijk kolossaal. Recent zijn in de Gobi woestijn (foto)
nog verdere stukken ontdekt, die echter niet allemaal uit baksteentjes bestaat zoals het geval is bij Beijing, maar uit grotere blokken. De lokale commercie haalt een beetje van de feestvreugde af, maar een stukje klimmen en dalen op dit geweldige bouwwerk, die van bergtop naar bergtop gaat, laat toch een diepe indruk achter.
De muur is trouwens niet een lange muur, maar bestaat uit een aantal muren, op sommige plekken met open stukken erin. Daardoor weet je precies waar de vijand vandaan zal komen. De muur is niet alleen aangelegd ter verdediging, maar ook om van het overschot aan soldaten af te komen. In de tijd van de eerste keizer kwam er eindelijk vrede tussen de zeven staten, en een miljoenenleger was niet meer nodig. Wat moet je er dan mee? De bouw van de muur, en de erbarmelijke omstandigheden tijdens de bouw, decimeerden het arbeidsoverschot volgens planning. Die planning was trouwens ongelooflijk. De architect / generaal die een belangrijke poort en garnizoensstad bouwde, bestelde een hoeveelheid bakstenen. Experts raadden aan om wat meer stenen te bestellen, omdat er altijd wel wat afvalt of verkeerd is ingeschat. Hij bestelde 1 steen extra. Toen de garnizoensstad klaar was, hield de architect inderdaad 1 steen over, die hij pontificaal boven de poort liet inmetselen.
Na Beijing ben ik naar Hohhot
(spreek uit goggot) gevlogen, de hoofdstad van Binnen-Mongolië. Dat bleek meer een provinciaal stadje met heel weinig echte mongolen (zie hiernaast). De Han Chinezen zijn erg bedreven in 'outnumbering'.
De mongolen hebben trouwens een prachtig schrift, dat er uitziet als duizendpoten die een handstand maken en jongleren tegelijkertijd. Na Hohhot met de trein door de Gobi woestijn, naar Lanzhou.
Eastern China
I ve only been once to China, in 1991 for three months, as part of a journey of half a year, from Indonesia, Singapore, Malaysia, Thailand, Hong Kong, and China to Pakistan.
Anecdote
After South East China (Kunming, Dali and Lijiang), near Birma (Myanmar), I went by bus to the north, to a small city where I could get on the train to Chendu, that same night. I waited at the only counter, which was unoccupied. After a few hours, the railway clerk opened the counter, and I wanted to order. A few Chinese behind me stretched their arms behind me, placed money to the desk and got their ticket. Now I learned that in china you should never show you re angy, so with my cutest smile I grabbed a few of these stretched arms and squeezed them to pulp. Cheeky little bastards. It worked wonderfully well, and they accepted their defeat, as I m taller than most Chinese by tenths of inches.
So I got myself a hard sleeper, that s a seat in the train on which you can also sleep in case you re that desperate. There are three layers with wooden planks, all with a very thin layer of soft cushion. The bottom one is always occupied by people sitting on them, so you can t sleep there. The middle one can easily be mugged, so I prefer the top one. The bad thing there is that you re very close to the fan, whilst there is no on/off switch for the fan. Removing the carbon brushes always helps. I used my backpack as cushion, which feels kind of hard, hence the name hard sleeper. Don t ever forget your earplugs, as the Chinese on the bottom plank continue their shouting games (stone, paper, scissors or something).
My first impression of Chengdu isn t overwhelming, When you ve seen one big Chinese city, you ve seen all three thousand of them. So I left straight to Xi an, the city of the first emperor Qin Shi Huang, with his terracotta army. The train passed long stretches of impressive rice fields, very green and beautifully made.
In Xi an, the first thing I did was to buy a ticket to China. It s quite easy to get a hotel, but buying a train ticket is something else. At the station they told me to go to the center, to the tourist office, about an hour walk unless you want to try the bus. The next morning I went to that office, and there were many counters with big lists of destinations above them. All in Chinese, of course. Now I know this trick how to get around in China: of course you have your good map with you (Bartholomew, for example). Now also buy a local map, with all names in Chinese. Compare locations and learn how to write the first part of the city name you want to go to. For example: the Chinese name of Beijing starts with a reversed t , followed by a normal t . Search for that sign on the list of destinations, and you found your counter.
After the usual long wait, the woman behind the counter insisted that she couldn t help me, and that I had to buy the ticket at the train station. I walked back, only to find out that I could not buy a ticket at the railway station, so I returned to the tourist office. Meanwhile a heavy rain poured pure misery over me, and I arrived at the office, soaked till my underwear. A woman behind a different counter with different destinations recognized me, and sold me the ticket I wanted out of pity. Even for Chinese these habbits of not helping must be harsh. I got the ticket for local price, which is 40% off. I never understood why tourists have to pay more in a country where everyone is equal. Anyway, another miserable day.
Xi an is a big city with millions of people, like so many Chinese cities. The old center has a massive wall around it, to form a 5 x 5 km wall. Very impressive. I also visited the goose pagoda, but the highlight was the terracotta army. Some thirty years ago a farmer was digging a well, and stuck a terracotta head. There was a complete terracotta soldier attached, and next to it another one. Eventually, thousands were found, all waiting for instructions from the first emperor, who s buried some 15 km from here. Every statue has its own expression, its own style of clothing and armaments. Cavalery and chariots present as well, and all soldiers were armed with spears and swords which are still sharp till this very moment. Also with metallurgy, the Chinese were far ahead of their time. No one dared to excavate the first emperor himself, out of respect but also because it s known that his grave is protected by automatic bows which are believed to be set to life.
I went to Banpo by bike. Banpo is a 10.000 year old settlement, and was definitely worth the trip. Local people mainly admired the drowned people in plastic coffins, only a few hundred of years old. What does that have to do with Banpo? Yet that s the interest of the locals. Horror show.
After Xi an I went to Beijing, also known as Peking. In the waiting hall there were hundreds of people waiting for the train, binomially distributed of the hall. After half an hour, everyone was sitting opposed to me, staring at this monkey. A woman even kicked her kid, when it didn t respond to her advice to observe the freak, being me.
Beijing is a very special city and a blend of various styles. The center is kind of modern, and is surrounded by districts with this special countrystyle atmosphere. Other parts look a lot like modern Russian high rise compounds. The center is even feeling American influences, like the first Kentucky Fried Chicken in China, next to the square of heavenly peace (Tian An Men square).
Initially I didn t had much of luck with my youth hostel. The woman at the reception wanted me to sign in and show my passport even before I had a chance to check the room out. My passport was on my body under my T-shirt, so I thought it was better to get the passport on the room. No way Jose, she repeated that I had to show my passport now. Eventually I told her that I wouldn t strip for her. Then she told me the hotel was fully booked, but she could call a taxi if I wanted. Yes, let s do that and go to a really nice hotel.
In Beijing I went twice to the forbidden city, the palace of the emperors is so big it truly is a city. The first time I took my walkman, and listened to the soundtrack of the last emperor whilst I was wandering around the royal rooms. The second time I rented the cassette player with Peter Ustinov explaining me interesting details in a way that resembled National Geographic.
The Summer Palace is also worth visiting. The mother of the last emperor Pu Ji insisted on having a lake with a boat. She spent half a years budget of the navy to have her lake dug out, and a marble boat constructed. No wonder dr. Sun Yat Sen could start a revolution to overthrow the emperor. The summer palace is a marvel indeed, where the forbidden city definitely needs some maintenance and reconstruction even. All is decorated in a magnificent style, even the roof tiles roof tiles have got beautiful figurines of gods and dragons, every panel is detailed to extremacy, and even at greater distance its proportions are impressive whilst in delicate balance.
After Beijing I went to the Chinese Wall. This is truly colossal. Recently they found more parts of the wall, deep in the middle of the Gobi desert. Local commerce is reducing the ambience for a bit, but climbing that thing is special. The wall follows the mountains and hills, and goes from hilltop to hilltop. It s not one wall, actually, but a series of walls. Thus it was easy to predict where the Mongol enemy would tried to enter China. It was not only constructed for it s defense, but also to get rid of the surplus of soldiers. The first emperor finally ended a very long war between seven rivaling states, and there was no further need for the millions of soldiers. The construction of the wall, and particularly the harsh conditions to build it, reduced the surplus of labor as planned. This planning was unbelievable. The architect / general who designed an important gate and garrison city, ordered a certain number of bricks. Experts advised him to buy a few tons in surplus, because there s always some loss. He ordered one stone extra. When the garrison city was ready, the constructor had one spare stone left, as calculated. The general had this stone placed above the main gate, to show his capabilities
After the wall I went to Hohhot (pronounce Kgohkgoht), the capital of Inner Mongolia. That looked more like a small boring city without many Mongolians at all. The Han Chinese are very good with outnumbering the locals. The Mongolians have a beautiful way of writing, resembling millipeds doing a handstand whilst juggling. After Hohhot by train to Lanzhou, crossing the Gobi desert.